Saturday, October 23, 2021

વાતમાં રસ નથી

વાત જો વજન વાળી હોય તો કર, ક્ષુલ્લક વાતોમાં રસ નથી;
પડદા અંતરના અને આંખોના ખોલે એવી વાત હોય તો કર, ફોતરા ઉખાડે એવી વાતોમાં રસ નથી.

વાત જો પ્રતિજ્ઞાની કરવી હોય તો ભીષ્મની કર, તૂટે એવી પ્રતિજ્ઞાની વાતમાં રસ નથી;
વાત જો પ્રેમની કરવી હોય તો રાધા અને રૂક્ષ્મણીની કર, રોમિયો જુલિયટની વાતમાં રસ નથી.

વાત જો વફાદારીની કરવી હોય તો ચેતક અને રામપ્રસાદની કર, જયચંદ જેવા ગદ્દરની વાતમાં રસ નથી;
વાત જો ખુમારીની કરવી હોય તો રાણા અને શિવાજીની કર, પૈસા ખાતર વેચાઈ જાય એની વાતમાં રસ નથી.

વાત જો ભક્તિની કરવી હોય તો મીરા અને નરસિંહની કર, દેખાડાની ભક્તિ કરનારની વાતમાં રસ નથી;
વાત જો ગુરૂની કરવી હોય તો શંકરાચાર્ય અને ગુરૂ ગોવિંદસિંહજીની કર, બની બેઠેલા ધુતારાઓની વાતમાં રસ નથી.

વાત જો નેતાની કરવી હોય તો સુભાષચન્દ્ર અને શાસ્ત્રીજીની કર, જાતને પંડિત અને મહાત્મા કહેનારની વાતમાં રસ નથી;
વાત જો  ક્રાંતિવીરની કરવી હોય તો આઝાદ અને ભગતસિંહની કર, ગોરા અંગ્રેજને માય લોર્ડ કહેનારાઓની વાતમાં રસ નથી.

વાત જો મર્યાદાની કરવી હોય તો શ્રી રામની કર, રામના નામે કાળા કામ કરનારની વાતમાં રસ નથી;
વાત જો વફાદારીની કરવી હોય તો સીમા પર તૈનાત ફોજીની કર, પૈસા લઇ પક્ષ બદલતા નેતાની વાતમાં રસ નથી.

(નોંધ : ચેતક એ મહારાણા પ્રતાપ ના અશ્વનું અને રામપ્રસાદ એ એમના હાથીનું નામ હતું.)


આશિષ એ. મહેતા


Creative Commons License



વાતમાં રસ નથી   by Ashish A. Mehta is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

Based on a work at http://www.gujjustuff.com/.

Permissions beyond the scope of this license may be available at http://www.gujjustuff.com/

Saturday, October 16, 2021

મારી કેસ ડાયરી : ફુલાજી અને મનુભાઈ

 પ્રિય વાંચકમિત્રો,



“સાહેબ, આપણે આપણી સ્ટાઇલ મુજબ કારીગરી કરી નાખી અને ખેડૂતોની સહિઓ લઇ લીધી. બાનાખત તૈયાર અને આ એની નકલ. હવે આગળ કેસ તમારે લડવાનો અને જે તોડ થાય એમાં તમારો ભાગ.”

ભગવાન કે કુદરતનો કેટલાક વ્યક્તિઓને કોઈ જ ડર નથી લાગતો અગર તો તેઓ રાખતા નથી.

વર્કિંગ દિવસની એક વ્યસ્ત સાંજે અજયભાઈની ઓફિસમાં એમની ચેમ્બરમાં અજયભાઈ અને અભિજાત બેઠા હતા. સામેના સોફામાં ચિંતન બેઠો હતો અને અજયભાઈની સામેની ખુરશી પર સફેદ ખાદીના પેન્ટ-શર્ટમાં આશરે ૫૫-૫૮ વર્ષની વયના એક વ્યક્તિ બેઠા હતા. વાતચીતમાં જાણવા મળ્યું કે એમનું નામ મનુભાઈ છે અને એ જમીનના ખરીદ વેચાણનો ધંધો કરે છે. સાથે સાથે જરૂરિયાત વાળા, લોભી અને લાલચુ વ્યકિતઓને વ્યાજે પૈસા આપી એમની જોડેથી કારીગીર દ્વારા કોરા પાના પર સહીઓ લઇ લેવાની અને પછી જમીનના કે મકાનના પેપર તૈયાર કરાવી એના આધારે કેસ દાખલ કરવાનો અને તોડ કરવાનો. મનુભાઈએ અજયભાઈને આવા જ એક બનાખતની નકલ આપી અને વાત આગળ ચલાવી.

“સાહેબ, એવું છે કે કેટલાક લોકો જોડે લક્ષ્મીમાતા જાય એ યોગ્ય નથી. આપણે ખોટી જગ્યાએ ગયેલા લક્ષ્મીમાતાને કારીગરી દ્વારા આપણી જોડે લાવી યોગ્ય ઉપયોગ કરીએ છીએ. હવે, આ જ પેપર જુઓ. જેના નામે જમીન છે એને મહેનત કરવી નથી. એની સવાર જ દેશી દારૂથી પડે છે. પાનના ગલ્લે આખો દિવસ પસાર થાય. બીડી-મસાલા અને દારૂ એ એની દૈનિક જીવન શૈલીનો હિસ્સો. એને વ્યાજે પૈસા જોઈતા હતા. આપણે એને પૈસા આપ્યા અને કોરા પેપરમાં સહિ મેળવી લીધી. એની જમીનની નકલ અને આધાર કાર્ડ પરથી આ બાનાખત તૈયાર થઇ ગયું. હવે આગળ તમારે કેસ દાખલ કરવાનો અને લડવાનો. આપણે કેસ જલ્દી પૂરો કરવાની કોઈ ઉતાવળ નથી.”

ચિંતન આભો બનીને આ આખી વાત સાંભળી રહ્યો હતો. સામે પક્ષે અજયભાઈ એમના સ્વભાવ અને અનુભવના કારણે સ્થિતપ્રજ્ઞ બનીને આખી વાત સાંભળી રહ્યા હતા.

એ જ સમયે ઇન્ટરકોમ રણકી ઉઠ્યો. પંક્તિએ સુચના આપી કે, “સર, ફુલાજી આવ્યા છે.”

“એમને કોન્ફરન્સ રૂમમાં બેસાડો. ચા-કોફી જે કહે એ આપો અને જો એ બીડી પીવે તો ના ન પડતા ખાલી સ્મોક ડીટેકટર બંધ કરી દેજો.”

થોડી વાતચીત બાદ અજયભાઈની સામે બેસેલ વ્યક્તિએ વિદાય લીધી એટલે અજયભાઈએ ફુલાજીને અંદર બોલાવ્યા.

“જય શ્રી કૃષ્ણ, સાહેબ, કેમ છો?”

પાતળો, ઉંચો દેહ, ત્વચાનો રંગ તડકામાં કરેલ સખત મહેનતની સાબિતી આપતો હોય તેવો કાળો, દેશી ધોતી, ઉપર આખી બાંયનું સફેદ પહેરણ અને માથે ગાંધી ટોપી, ઉંમર લગભગ ૭૦ ઉપરની પણ સખત મહેનતના કારણે બિલકુલ ટટ્ટાર દેહ.

અજયભાઈને નમસ્કાર કરી, એમની સામે બેસી વાત શરૂ કરી, “સાહેબ તમે જાણો જ છો કે, મેં મારી જમીન પર તમારા બાપુજી જોડેથી પૈસા લીધા હતા અને એ હજુ પાછા નથી આપી શક્યો. હવે મારી ઉમર થઇ. મને મારા સંતાનો પર ભરોસો નથી અને તમારા બાપુજી અને મારા વચ્ચે પણ કોઈ લખાણ નથી. વિનંતી કરું કે, તમે મારી જોડે જમીનનો હિસાબ કરી જમીન તમારા નામે કરાવી લો.”

“કાકા, તમે નાહક ચિંતા કરો છો. મારે જમીન નથી લેવી અને મને તો આ આખી વાતની કોઈ જ જાણ નથી. તમે જ મને જણાવ્યું. કાકા, વર્ષો પહેલાની વાત છે આ અને મને પણ મારા પપ્પાએ આની કોઈ જ વાત નથી કરી તો તમે પણ ભૂલી જાવ ને. આજે પ્રભુ કૃપાથી અને આપ જેવા વડીલોના આશીર્વાદથી મારી પર લક્ષ્મીજીની અને સરસ્વતીજીની બંનેની કૃપા છે.”

“સાહેબ, મારે માથે ઋણ લઇને મરવું નથી. તમારા બાપુજીએ મને જે રકમ આપી હતી એ રકમમાં એ સમયે તેઓ મારી જમીન ખરીદી શક્યા હોત, પણ એમણે લખાણ ના કર્યું. ખાલી મારી જબાન પર ભરોસો રાખીને પૈસા આપ્યા અને મારો એ નબળો સમય કાઢી આપ્યો. આજે જમીનના ભાવ આસમાને છે અને મારા સંતાનો પર મને ભરોસો નથી. તમે તમારી રીતે રસ્તો કાઢો અને મારા સહિ-મત્તા લઇ લો.”

“સારું કાકા. આવતા રવિવારે હું ગામડે આવું એટલે ભેગા થઇ રસ્તો કાઢીએ.”

“ભલે સાહેબ, જય શ્રી કૃષ્ણ.” કહી ફૂલાજીએ વિદાય લીધી.

ફુલાજી વિદાય થયા પછી અજયભાઈએ ચિંતન સામે જોયું. ચિંતનના ચહેરા પર અસમંજસ હતી.

“દુનિયા છે ચિંતન, રામ અને રાવણ બંને અહિયાં જ આપણામાં જ છે. વ્યક્તિના વર્તન પરથી ખબર પડે કે એના અંતરમનમાં રામ છે કે રાવણ. જોને આજની જ બે ઘટના, એક વ્યક્તિએ બીજાને ગેરમાર્ગે દોરીને પેપર તૈયાર કરાવ્યા અને બીજા છે કે જેમણે મારા પપ્પા પાસેથી પૈસા લીધા એ સમયે કોઈ જ લખાણ કર્યું ન હતું અને આજે આટલા વર્ષો બાદ પણ મને જુના ભાવે જમીન લઇ લેવા જણાવે છે.”

“સાહેબ, કેટલીક વખત વિચારે ચઢી જવાય છે કે આજનો ભણેલો માનવી સારો કે જુના જમાનાના દેશી માણસો સારા. પણ, એ વાત સાચી કે રામ અને રાવણ બંને આપણી અંદર જ છે.”

“ચાલ, નીકળીએ, આઠ વાગી ગયા.” અજયભાઈએ જણાવ્યું અને રામજીને ઓફીસ વસ્તી કરવા સુચના આપી.


આશિષ એ. મહેતા



********************************************************************************************



Creative Commons License



મારી કેસ ડાયરી : ફુલાજી અને મનુભાઈ    by Ashish A. Mehta is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

Based on a work at http://www.gujjustuff.com/.

Permissions beyond the scope of this license may be available at http://www.gujjustuff.com/ 

Saturday, October 9, 2021

મારી કેસ ડાયરી : રાઘવજીકાકા

પ્રિય વાંચકમિત્રો,


“કેટલીક ઘટનાઓ એવી બને છે જે આપણને વિચારવા માટે મજબૂર કરી મુકે.” હાથમાં રહેલ કોફીના મગમાંથી એક સીપ ભરીને એડવોકેટ અજયભાઈએ વાત શરૂ કરી. રજાનો દિવસ હોવાથી કોઈ ખાસ કામ ન હતું. અજયભાઈની ચેમ્બરમાં અભિજાત અને ચિંતન બેઠા હતા. આમ તો, એવું બન્યું હતું કે, અજયભાઈ દિવાળીની રજાના દિવસોમાં એમના વતન ગયા હતા અને લગભગ એક અઠવાડિયું ત્યાં રોકાયા હતા. ત્યાંથી પાછા આજે સવારે જ આવ્યા હતા અને એ જ સાંજે ઓફિસમાં ડાયરો જામ્યો હતો. ચિંતને એના સ્વભાવગત જ પૂછી લીધું હતું કે, “સાહેબ, બહુ દિવસે મળ્યા, કંઇક નવાજૂની થવા દો.” અને ચિંતનની વાતના અનુસંધાનમાં અજયભાઈએ વાત શરૂ કરી હતી.

“રાઘવજીકાકા અમારા ગામના એક પ્રતિષ્ઠિત ખેડૂત. એમના પિતા તરફથી તો એમને માંડ બે વીઘા જમીન જ વરસામાં મળી હતી. પણ, રાઘવજીકાકાએ એમની જાત મહેનત, બચત અને આવડતથી પોતાની જાત કમાણીની બીજી પચાસેક વીઘા જમીન ખરીદી અને ખેતી કરતા. એમના લગ્ન મેનાકાકી જોડે થયા હતા અને મેનાકાકી એ પણ ભેંસો રાખી પતિની સાથે જ ખભેખભો મિલાવી મહેનત કરી હતી. સંતાનમાં ત્રણ દીકરા. રાઘવજીકાકાએ ત્રણે દીકરાઓને ભણાવ્યા, સમયે સારું ઘર જોઈ પરણાવ્યા. બીજો દીકરો પરણાવ્યો એટલે પહેલા દીકરાને શહેરમાં ફ્લેટ લઇ આપ્યો અને એ જ રીતે નાના દીકરાને પરણાવ્યો એટલે બીજાને પણ શહેરમાં ફ્લેટ લઇ આપ્યો. થોડા સમય પછી નાના દીકરાને પણ શહેરમાં જ નોકરી મળી ગઈ એટલે એ પણ શહેરમાં રહેવા ગયો અને રાઘવજીકાકાએ એને પણ ફ્લેટ લઇ આપ્યો. ઉંમર થઇ એટલે એમણે જાતે ખેતી કરવાના બદલે એમના જ કુટુંબના એક છોકરા રમેશને ભાગીયો–સાથી તરીકે રાખ્યો. કાળનું કરવું અને રમેશના માં-બાપ એક જ વર્ષમાં ગુજરી ગયા. રમેશે રાઘવજીકાકા અને મેનાકાકીની સેવા સગા દીકરાની માફક જ કરી. રાઘવજીકાકાએ એને પણ પરણાવ્યો અને ગામમાં જ એનું મકાન કરી આપ્યું. બધું સરસ રીતે ગોઠવાઈ ગયું હતું. રમેશ રાઘવજીકાકાને ખેતીમાં મદદ કરે અને એની વહુ રમીલા મેનાકાકીને ઘરકામમાં.

સમય પસાર થતો ગયો અને રાઘવજી કાકાના ત્રણે સંતાનો શહેરની હવામાં રંગાઈ ગયા. જમીનોના વધતા જતા ભાવ ઉપર ત્રણેની દાનત બગડી રહી હતી. ત્રણે દિકરાઓએ શહેરમાં મોટા મકાન મોટી ગાડી અને આરામપ્રિય જીંદગીના સપના જોવાના શરૂ કરી દીધા. પણ, ત્રણેમાંથી એકની પણ હિંમત નહિ કે રાધવજી કાકાને જમીન વેચી તેના ભાગ પાડી આપવાનું કહે. 

આખરે, ત્રણે જણાએ એક યોજના બનાવી, દિવાળીના વેકેશનમાં ત્રણે દિકરાઓ એમની ધર્મપત્નીઓ અને સંતાનો સહિત ગામમાં રોકાવા આવ્યા. રાઘવજી કાકા અને મેનાકાકીના મનમાં આનંદ આનંદ છવાઈ ગયો. દિવાળીના તહેવારના દિવસો સરસ રીતે સુખ શાંતિથી પૂરા થયા. એક સાંજે, ત્રણે દિકરાઓ વાળુ પરવારીને ફળિયામાં ખાટલા ઉપર ગોઠવાઈ ગયા. ત્રણેમાંથી કોઈ બોલતું ન હતું એટલે અનુભવી રાઘવજી કાકાએ પૂછ્યું , "કંઈ મુંઝવણ છે? કંઈ કહેવું છે? તો મુંઝાયા વગર બોલો."   
આખરે શબ્દો ગોઠવીને નાનાએ વાત શરૂ કરી, "બાપુજી, હવે તમારી અને બાની પણ ઉંમર થઈ. તો એક કામ કરીએ તો, બધી જમીન વેચી નાખીએ અને તમે બંને અમારા ભેળા રહેવા આવી જાવ. દરેક  છોકરાના ભેગા ચાર ચાર મહિના રહેવાનું." 
રાઘવજી કાકા કંઈ બોલે એ પહેલા જ વચેટ દિકરાની વહુ બોલી, "આમ પણ આ મિલકત ઉપર વહેલો કે મોડો અમારો જ હક છે ને." 
છોકરા અને વહુના મનોભાવો સમજી ગયેલ જમાનાના અનુભવી રાઘવજીકાકાએ એટલું જ કીધું, "સારૂ વિચારીએ."

દિવાળી પછી હું પણ મારા વતન ગયો હતો. ત્યારે રાઘવજી કાકાએ મને બોલાવ્યો હતો. મને પૂછ્યું કે, "મારા સંતાનોનો ભાગ મારી બધી જ મિલકતમાં પડે?" સવાલ સીધો હતો અને પાછળની વેદના અસહ્ય એટલે મેં વિસ્તારે વાત પૂછી ત્યારે મને હકીકતની ખબર પડી. મેં કાકાને કીધું કે, "તમારી વડીલો પાર્જિત મિલકતમાં તમારા સંતાનોનો વારસાઈની રૂઈએ હક લાગે પણ તમારી સ્વપાર્જિત મિલકતોનો વહીવટ તમે ઈચ્છો તે રીતે તમે કરી શકો." મારા જવાબથી તેમને સંતોષ થયો. અમારા ગામમાં હજુ પણ કેટલાક પ્રશ્નો માટે સરપંચ કહે તે નક્કી રાખવું પડે છે. 
રાધવજી કાકા સરપંચને મળ્યા અને વાત જણાવી સાથે સાથે કાયદાની જોગવાઈ મુજબ મારો અભિપ્રાય પણ સરપંચને જણાવ્યો. સરપંચે મને પણ બોલાવ્યો અને મારી સાથે ચર્ચા કરી.  એ સાંજે રાઘવજીકાકાએ એમના ત્રણે દિકરાને કહ્યું કે, આવતીકાલે સરપંચ જે કહે તે મુજબ કરીશં. તમારી વાત સરપંચને કરી, સરપંચે પણ કહ્યું કે છોકરાઓની વાત ખોટી નથી. એટલે આવતીકાલે તમારા મુદ્દા ઉપર પંચાયતમાં નિર્ણય કરવાનો એવું નક્કી કર્યું છે. 

બીજા દિવસે સાંજે પંચાયત ભરાઈ હતી. હું પણ એમાં હાજર હતો. ગામના ચોરે ખાટલાઓ ગોઠવાઈ ગયા હતા. વચ્ચેના ખાટલા ઉપર સરપંચ બેઠા એક બાજુ રાઘજી કાકા અને એમનો પરિવાર અને બીજી બાજુ ગામના અન્ય આગેવાનો. 
સરપંચે બોલવાનું શરૂ કર્યું, "કળિયુગમાં દિકરા બાપની કદર કરે, દેખભાળ કરે એ ભગવાનની દયા જ ગણાય. આપણા જ ગામના રાઘવજી ભાઈ અંહિયા તેમના પત્ની સાથે રહે છે અને ત્રણે દિકરાઓ શહેરમાં તેમના પરિવાર સાથે. દિકરાઓને ચિંતા થઈ કે ઘડપણમાં બા બાપુજીનું શું? એટલે, છોકરાઓ રાઘવજીભાઈની ભેળા રહેવા માંગ છે. બરાબરને છોકરાઓ?"  સરપંચે રાઘવજી કાકાની બાજુમાં ઉભા રહેલ ત્રણે છોકરાઓ સામે જોઈને કહ્યું. ત્રણે એ લગભગ સાથે જ જવાબ આપ્યો, "હા બરાબર." 
"અને આ આપણા ગામનો છોકરો અજય જે શહેરમાં બહુ મોટો વકીલ છે એનું કહેવું એવું છે કે કાયદા મુજબ રાઘવજી કાકાની વડીલોપાર્જિત મિલકતમાં આ ત્રણે છોકરાઓનો અને રાઘવજી ભાઈના પત્નીનો સરખો હક લાગે." સરપંચે વાત આગળ વધારતા કહ્યું. "છોકરાઓની લાગણી અને માંગણી અને રાઘવજી ભાઈની ઉંમર જોતાં .. ..." સરપંચે થોડો વિરામ લીધો જાણે વિચાર કરતા હોય તેમ અને પછી કોઈ ચોક્કસ નિર્ણય ઉપર આવ્યા હોય તે રીતે સરપંચે રાઘવજીકાકાની સામું જોયું અને બોલ્યા, “રાઘવજીભાઈ, તમારે ચાર-ચાર મહિના વારફરથી આ ત્રણ છોકરાઓ ભેગા રહેવાનું.” આટલી વાત સાંભળી ત્રણે છોકરાઓ અને વહુઓના મોઢા હસું હસું થઇ ગયા જાણે એમની મનની મુરાદ પૂરી થઇ. થોડી વાર અટકી સરપંચે પૂછ્યું, “પાક્કું?”

“હા.” રાઘવજીકાકાએ જવાબ આપ્યો.

“બસ તો રાઘવજીકાકા, તમારે તમારી બે વીઘા જમીન બજાર ભાવે વેચી દેવાની. એની જે રકમ આવે એના ચાર ભાગ પાડવાના અને એક ભાગ તમારો રાખી બાકીના ભાગ તમારા દીકરાઓને આપી દેવાના.”

એ પછી રાઘવજીકાકા બોલ્યા, “સરપંચજી, ભેગા ભેગું એ પણ આ કપતારોને કહી દો કે વારાફરથી એક એક મારી ભેળો રહેવા આંય આવે, ચાર મહિના માટે હું એમનો બાપ એમને ખવડાવીશ. પણ બાકીના આઠ મહિના મારી સામું આશા નો રાખે અને આ બે વીઘા જમીનના એમના ભાગના જે રૂપિયા આવે ઈમાંથી એમને મકાન સારુ જે રકમ આપી એ હું બાદ કરી દઈશ. છોકરાઓ ભેગા ક્યાં રહેવું એ નિર્ણય મારે લેવાનો છે. ”

સરપંચ પણ હસી પડ્યા અને બોલ્યા, "હા ભાઈ એ તો તમારો જ  નિર્ણય ને લોકશાહી દેશ છે. તમારો અધિકાર છે. છોકરાઓ હવે તમે નક્કી કરો કે કોણ કયા ચાર મહિના રાઘવજીભાઈ ભેગા અંહિયા રહેવા આવશે? બાકી ગામમાં કોઈ માણહ ક્યારેય એકલું નથી હોતું. અંહિયા તો એક અવાજ ઉપર મદદ માટે ગામના બધા જ ઘરના લોકો આવીને ઉભા રહી જાય છે.  લ્યો તારે સભાને રામ રામ.. " કહી સરપંચ ઉભા થઈ ગયા. અને રાઘવજી કાકાના ખભે હાથ મૂકીને  કહે, "ચાલ દોસ્ત મંદિરે જઈને બેસીએ." રાઘવજી કાકાના ત્રણે દિકરાઓ વીલા મોઢે બંને મિત્રોને જતા જોઈ રહ્યા. 

એ પંચાયત કદાચ આખી જીંદગી યાદ રહી જાશે. રાઘવજીકાકાની વાત ખોટી તો ન જ હતી. જે બાપે મિલકત વસાવી, ભણાવ્યા, પરણાવ્યા, મકાન કરી આપ્યા એને જ હેરાન કરવાનો? એ દિવસે સરપંચજીની કોઠા સૂઝ પર માન થઇ આવ્યું. ગામઠી માણસ કોઠા ડાહ્યા હોય એ સાંભળ્યું હતું એ પંચાયતમાં અનુભવી પણ લીધું.”

હાથમાં રહેલો કોફીનો મગ ટીપોઈ ઉપર મુકતા અજયભાઈએ વાત પૂરી કરી.


આશિષ એ. મહેતા



********************************************************************************************



Creative Commons License



મારી કેસ ડાયરી : રાઘવજીકાકા    by Ashish A. Mehta is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

Based on a work at http://www.gujjustuff.com/.

Permissions beyond the scope of this license may be available at http://www.gujjustuff.com/ 

Saturday, October 2, 2021

શું હું માણસ નથી?

રંગ મારી ત્વચાનો ભીનો છે તો શું હું માણસ નથી?
ભલે તમારા વતનનો નથી પણ શું હું માણસ નથી?
સ્વભાવે સીધો, સરળ, લાગણીશીલ અને વળી ભોળો છું,
સિધ્ધાંતવાદી, કપટથી દૂર છું, તેથી શું હું માણસ નથી?

ઉચ્ચ શિક્ષિત છું અને પાસે મુસાફરીની ટિકિટ પણ છે,
મારી જ નિયત જગ્યાએ હું બેઠો હતો,
હાડ ઓગળતી ઠંડીમાં સાવ અધવચ્ચે અપમાનિત કરી ઉતારી મુક્યો,
ઉતારી મુકનાર અમલદાર છે તો શું, જેને ઉતાર્યો એ હું માણસ નથી?

સત્તાનું આ ગોરાઓને આટલું ગુમાન છે કે સરસ્વતીનું પણ સન્માન નથી,
તો મારા દેશના ગરીબ લોકોને કેટલી થતી હશે હેરાનગતિ,
એ શાસક છે તો જેના ઉપર શાસન કરે છે તે બંધ શું માણસ નથી?
ગુલામ હોવાથી માણસ તરીકેનો જો કોઈ અધિકાર નથી, તો ગુલામીથી મોટો કોઈ અભિશાપ નથી.

શોધતો હતો મારા જીવનનું લક્ષ્ય આજ સુધી,
મધરાતે જ સહી આજે અનાયાસે ગયું મને મળી,
વતન જઈ વતન કાજે વ્યતીત કરવું હવે જીવન મારૂં,
મારા વતનને ગુલામીમાંથી મુક્ત કરાવવું એ જ સ્વપ્ન હવે મારૂં.

જન જાગૃતિ, સ્વાભિમાન અને લોક ચેતના જગાડવી છે હવે મારે,
માનસિકતા બદલીને મારા દેશમાં સ્વાધીનતાની ભૂખ જગાડવી છે મારે,
માણસ થઇ માણસ ઉપર કરવી હકુમત એ માણસાઈ નથી,
શાસક પણ માણસ જ છે કોઈ ભગવાન નથી.


સાઉથ આફ્રિકામાં ડરબન શહેરમાં ફર્સ્ટ ક્લાસની ટિકિટ હોવા છતાં મહાત્મા ગાંધીને રંગભેદની નિતીના કારણે મધ્યરાત્રીએ ટ્રેનમાંથી ઉતારી મુકવામાં આવેલ તે સમયે એમને કાયા વિચારો આવ્યા હશે તે રજૂ કરવાનો નમ્ર પ્રયાસ


આશિષ એ. મહેતા


Creative Commons License



શું હું માણસ નથી?    by Ashish A. Mehta is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

Based on a work at http://www.gujjustuff.com/.

Permissions beyond the scope of this license may be available at http://www.gujjustuff.com/ 

Saturday, September 25, 2021

સમયની પહેલા હું જતો રહ્યો

સમયની પહેલા હું જતો રહ્યો,
ઓચિંતો એક સવારે હું મરી ગયો.

ઘરમાં થઇ ઘણી રોકકળ અને કરાઈ મારા મૃત્યુની જાણ,
મળવા જે નહતા આવતા, આવ્યા એ સર્વે અને સાથે "એ" પણ.

નવાઈ લાગતી હતી બધાને અને મને પણ,
કે સાવ આમ જ હું ઓચિંતો જતો રહ્યો!

જે થવાનું હતું એ થઇ ગયું હવે શું?
થોડા દિવસનો શોક બીજું શું?

કંઈ વાંધો નહિ કે સપના થોડા બાકી રહી ગયા,
આશા છે થઇ જશે પુરા સઘળા એ આવતા જન્મમાં.

તારી સાથે જીવવાનું શક્ય જે ના બન્યું આ જન્મમાં,
પ્રભુને પ્રાર્થના કરી શક્ય કરી લઈશ આવતા જન્મમાં.

રાહ જરૂરથી જોઇશ તારી બીજો જન્મ લેતા પેહલાં,
જેથી અંતર બહુ વધારે ના રહી જાય આપણા બેમાં.

ફરી તારી સાથે રમીશ અને ભણીશ,
હાથમાં મારા ફરી તારો હાથ પકડીને ફરીશ.

સાથ યુવાનીથી શરુ કરી છેલ્લા શ્વાસ સુધી આપીશ,
શક્ય જે બનશે એ સઘળું સુખ અને પ્રેમ હું તને આપીશ.

હું તો તને જોઈ રહ્યો છું રડતી અત્યારે પણ,
જોઈ રહ્યો છું નથી ગમતું તો પણ.

શું કરૂં, સમયની પહેલા હું જતો રહ્યો,
ઓચિંતો એક સવારે હું મરી ગયો.


આશિષ એ. મહેતા


Creative Commons License



સમયની પહેલા હું જતો રહ્યો    by Ashish A. Mehta is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

Based on a work at http://www.gujjustuff.com/.

Permissions beyond the scope of this license may be available at http://www.gujjustuff.com/  

Saturday, September 18, 2021

મારી કેસ ડાયરી – રમણીકભાઈ

 પ્રિય વાંચકમિત્રો,

“સાહેબ, કોઈ રમણીકભાઈ કરીને આવ્યા છે. આપને મળવા માંગે છે.”

વર્કિંગ દિવસની એક સાંજે અજયભાઈની ચેમ્બરનો ઇન્ટરકોમ રણકી ઉઠ્યો અને સામા છેડેથી પંક્તિએ માહિતી આપી.

“એમને બેસાડ થોડી વાર, હું બોલવું છું.”

અજયભાઈએ સુચના આપી. અભિજાત આગામી દિવસની કોર્ટ કેસની ફાઈલો પર આખરી નજર નાખી રહ્યો હતો અને સામે સોફામાં ચિંતન એના લેપટોપ પર એનું કામ કરી રહ્યો હતો. થોડીવારમાં અભિજાતનું કામ પૂરું થતા અજયભાઈએ ઇન્ટરકોમ પર પંક્તિને સુચના આપી કે રમણીકભાઈને અંદર મોકલો. એની થોડી જ સેકંડોમાં એક આશરે ૫૫-૫૮ વર્ષની ઉંમરના એક વ્યક્તિએ ચેમ્બરમાં પ્રવેશ કર્યો.

“આ બાજુથી નીકળ્યો હતો તો થયું કે સાહેબને મળે બહુ સમય થઇ ગયો, લાવો મળતો જાઉં.” કોઈ જ પ્રકારની ફોર્માલીટી વગર આવનારે વાતની શરૂઆત કરી.

“શું નવા જૂની સાહેબ? મજામાં ને ઘરે બધા?” જાણે કેટલીય આત્મીયતા હોય એ રીતે રમણીકભાઈએ પોતાની વાત આગળ ચલાવી અને આવી રીતે એમને વાત કરતા સાંભળી ચિંતને એનું લેપટોપ સ્ટેન્ડબાય કરી વાતમાં ધ્યાન આપવાનું શરુ કર્યું.

“બસ રમણીકભાઈ, જુઓને પ્રભુ કૃપા છે. બધા મજામાં છીએ. તમે જણાવો, શું ચાલે છે આજકાલ?” અજયભાઈએ જવાબ આપવાની સાથે જ ઇન્ટરકોમનું રીસીવર ઉઠાવી રામજીને કોફીની સુચના આપી.

“અમારે તો શું હોય સાહેબ, આંટાફેરા અને કાગળિયાંની હેરફેર.”

રામજી કોફી મૂકી ગયો અને અજયભાઈએ અભિજાતને અને રમણીકભાઈને કોફી આપી રામજીએ ચિંતનને કોફી આપી.

“સાહેબ, એક જમીન આવી છે. ડખા વાળી છે પણ સમજોને કે તમારાથી એ ડખો દૂર થઇ જ જાય. તમે પડો એ જમીનમાં એટલે બધું ક્લીયર અને બજાર કરતા અડધી કિંમતે માલ મળી જાય એમ છે. ખેડૂત આપણે કહીએ એ બધા જ પેપરમાં સહિ કરી આપે.”

“હમમ, પછી” જાણે કે આવી જ કોઈ વાતનો અંદાજ હોય એમ અજયભાઈએ ટૂંકો પ્રત્યુત્તર આપ્યો.

“એમાં એવું છે ને કે જમીન અમદાવાદ અને ગાંધીનગરની વચ્ચેના એક ગામની છે. મંદિર ટ્રસ્ટના નામ પર છે. ટ્રસ્ટીઓએ જમીન બીજાને ખેડવા આપી હતી અને ગણોતીયાએ વારસાઈ કરાવી. બીજી બાજુ મંદિરના જીર્ણોધ્ધાર માટે પૈસાની જરૂર હતી એટલે ટ્રસ્ટીઓએ એ જમીનના બે ચાર ચિઠ્ઠા કર્યા અને પૈસા લીધા. હવે એ ટ્રસ્ટીઓ આપણને પાવર ઓફ એટર્ની આપવા અને જમીનનું બાનાખત કરી આપવા તૈયાર છે. બજાર કિંમતના અડધા પૈસા આપવાના, બાકી બધા લઠ્ઠા આપણે ઉકેલવાના. જમીનના સાત-બાર લાવ્યો જ છું.”

“સરસ, એક કામ કરો, તમે સાત-બાર રામજીભાઈને આપી દો, એ ઝેરોક્સ કરી લેશે અને હું અનુકુળતાએ જોઈ લઈશ અને કોઈ ખરીદનાર હશે તો ચોક્કસ જણાવીશ.” કોફીનો કપ પૂરો કરી અજયભાઈએ જાણે વાત પણ પૂરી કરી હોય એમ બેલ મારી રામજીને બોલાવ્યો અને રામજીને રમણીકભાઈ પાસેથી પેપર લઇ એની ઝેરોક્સ કરી ફાઈલ કરવાની સુચના આપી.

“તો સાહેબ હું રજા લઉં. આમાં મહેનત કરીએ તો મળે એવું છે. થોડું ધ્યાન રાખજો.” ઉભા થતા થતા રમણીકભાઈ બોલ્યા અને રામજીની પાછળ ચાલ્યા.

અજયભાઈએ એક નજર અભિજાત તરફ અને ચિંતન તરફ કરી.

થોડાક અણગમા સાથે અભિજાત બોલ્યો, “આની પાસે ક્યારેય કોઈ ક્લીયર જમીનની વાત નથી હોતી, તો પણ તમે એને સમય ફાળવો છો.”

“જો ભાઈ, આવા લોકો જ માર્કેટમાં આપણી જાહેરાત કરે. કામ કરવું કે નહિ એ આપણે નક્કી કરવાનું ને. પણ જો એને બહારથી જ વિદાય કરીએ તો એ બીજાના ત્યાં જઈ આપણી નેગેટીવ ઈમેજ ઉભી કરે. હાલના સમયમાં કામ એ માર્કેટમાં આપણી જે ઈમેજ હોય એના કારણે આવે છે અને કામનું પરિણામ આપણી મહેનતના કારણે આવે. ક્યારેક એવું પણ બને કે કોઈક એવો માણસ પણ મળે જેને આવી તકરારી મિલકત ખરીદવામાં જ રસ હોય. ત્યારે આવા વ્યક્તિ આપણા કામમાં આવે. ચાલે રાખે.”

“સાહેબ, તમે લો ની સાથે એમબીએ માર્કેટિંગ પણ કર્યું છે કે શું?” ચિંતને હસતા હસતા પૂછ્યું.

“ના, પણ અનુભવે માર્કેટિંગના બેઝીક સિદ્ધાંતો પણ ખબર પડી ગયા.” હસીને અજયભાઈએ જવાબ આપ્યો અને અભિજાતને પૂછ્યું, “તારૂં કામ પતિ ગયું હોય તો નીકળીએ.”

“હા” અભિજાતે એના સ્વભાવ મુજબ ટૂંકમાં ઉત્તર આપ્યો અને અજયભાઈએ રામજીને ઓફીસ વસ્તી કરવાની સુચના આપી.



આશિષ એ. મહેતા



********************************************************************************************



Creative Commons License



મારી કેસ ડાયરી : લોક ડાઉન    by Ashish A. Mehta is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

Based on a work at http://www.gujjustuff.com/.

Permissions beyond the scope of this license may be available at http://www.gujjustuff.com/ 

Saturday, September 11, 2021

શબ્દ

શબ્દ દેહે શાશ્વત રહેવું છે, મારે મારી હયાતી બાદ પણ રહેવું છે,
જન્મ શબ્દ છે મૃત્યુ પણ શબ્દ છે, મારે શબ્દથી સદાય જીવંત રહેવું છે.

શબ્દની આરાધના કરી શબ્દની સાધના કરી નવું રચતા રહેવું છે,
મારે મારા બાદ પણ મારું અસ્તિત્વ કાયમ ટકાવી રાખવું છે.

મીર તકી, બેફામ, ઘાયલ અને ગાલિબ શબ્દ દેહે હજુય હયાત છે,
તુલસી, વાલ્મિકી, નરસિંહ અને મીરા પણ ક્યાં વિસરાય છે.

ગુરુબાણી પણ શબ્દ છે ગીતા અને બાઇબલ પણ શબ્દોથી છે,
શબ્દથી જ ઉપદેશ અને આદેશ છે, શબ્દ એક જ શાશ્વત છે.

શબ્દ ઉત્પત્તિ, શબ્દ પ્રલય, શબ્દ જ પાર બ્રહ્મ છે,
ભેદ જાણે જે શબ્દોનો જીવન એનું જ ધન્ય છે.

શબ્દોની નજાકતને શબ્દોથી સજાવવી છે,
લખી કૈક મારે લાગણી શબ્દો પ્રત્યે દર્શાવવી છે.

શબ્દથી જ નિત્ય સરસ્વાતીને પ્રાર્થના કરું છું આશિષ માંગુ છું,
કંઈક સારું રચી, મારા બાદ પણ યાદોમાં જીવંત રહેવા માંગુ છું.


આશિષ એ. મહેતા
Permissions beyond the scope of this license may be available at http://www.gujjustuff.com/ 

Saturday, September 4, 2021

મારી કેસ ડાયરી : ગિરજાશંકર દવે

પ્રિય વાંચકમિત્રો,


“સાહેબ, મારે મારું વિલ બનાવવું છે.”

એક વર્કિંગ દિવસની સાંજે અજયભાઈ એમની ઓફિસમાં એમની ચેમ્બરમાં બેઠા હતા. હંમેશની જેમ અભિજાત બાજુની ચેરમાં હતો અને ઓફીસમાં ગમે ત્યારે આવવાનો અબાધિત અધિકાર ધરાવનાર ચિંતન સામેના સોફામાં બેઠો હતો અને એના લેપટોપ પર એનું કામ કરી રહ્યો હતો.

એ સમયે પહેલાથી જ નક્કી થયેલ એપોઇન્ટમેન્ટ મુજબ એક ઉંમર લાયક વડીલ ચેમ્બરમાં દાખલ થયા અને કોઈ પણ પ્રકારની ફોર્માલીટી વગર સીધી જ મુદ્દાની વાત શરૂ કરી અને કહ્યું, “સાહેબ, મારે મારું વિલ બનવું છે.”

“કાકા, પહેલા શાંતિથી બેસો કોફી પીવો અને પછી શાંતિથી વિગતવાર વાત કરો.” મૃદુ સ્વરે અજયભાઈએ જણાવ્યું. અને જાણે કોઈ પોતાનું માણસ મળી ગયું હોય અને એની સામે દિલ ખોલીને વાત થઇ શકશે એવી આશા બંધાઈ હોય એવા ભાવ સાથે આગંતુકે અજયભાઈની સામેની ખુરશીમાં બેઠક લીધી. અજયભાઈએ ઇન્ટરકોમ પર ઓફિસબોય રામજીને કોફી અને પાણી લાવવાની સુચના આપી. થોડી વારમાં રામજી કોફી અને પાણી લઇ આવ્યો. કોફી પીધા પછી કાકાએ વાતની શરૂઆત કરી.

“સાહેબ, મારું નામ ગિરજાશંકર દવે. હું મૂળ પાટણનો વતની. હાલ મારી ઉંમર ૬૭ વર્ષ છે. અમદાવાદમાં આવ્યો ત્યારે મારી ઉંમર માંડ ૧૦ વર્ષની હતી. એ સમયે અમદાવાદમાં મિલો ધમધોકાર ચાલતી હતી. આપને તો કદાચ ખ્યાલ નહિ હોય પણ એ સમયે લોકો બેંકમાં અધિકારી થવાના બદલે મિલમાં અધિકારી થવાનું વધુ પસંદ કરતા હતા. મારા પિતાજી પણ અમદાવાદમાં આવ્યા ત્યારે મિલમાં નોકરી લાગ્યા હતા. પગાર સારો હતો થોડા જ સમયમાં અમે અમદાવાદના કોટ વિસ્તારમાં એક પોળમાં હવેલી જેવું મકાન લઇ લીધું. ત્યારે સાહેબ, લેન્ડલાઈન ફોન એક બહુ મોટી સગવડ ગણાતી. એ સમયે અમારા ઘરે લેન્ડલાઈન ફોન હતો. શરૂઆતના પંદરેક વર્ષ કોઈ વાંધો ના આવ્યો. મેં કોલેજ સુધી એ જમાનામાં અભ્યાસ કર્યો. અભ્યાસ પૂરો થયો એટલે મને મારા પિતાજીએ ધંધો કરવા જણાવ્યું. મિલમાં કોલસાની માંગણી રહે એટલે થોડી મહેનત પછી કોલસાનો ધંધો કર્યો. અનુભવે ફાવટ આવતી ગઈ. પિતાજીના સંબધોના પરિણામે ઓર્ડર મળતા ગયા અને હું કમાતો ગયો. એ અરસામાં મારા લગ્ન થયા. સંતાનમાં મને બે દીકરી અને એક દીકરો છે. કાળક્રમે મારા માથા પરથી મારા માતા અને પિતાની છત્રછાયા જતી રહી. મારી બંને દીકરીઓને સારા ઠેકાણે મારી ક્ષમતા અનુસાર ધામધૂમથી પરણાવી, એમના આણા-જીયાણાના વ્યવહારો કર્યા. મારી બંને દીકરીઓ એમના સાસરે પ્રભુની કૃપાથી સુખી છે. મારા દીકરાને પણ મેં ભણાવ્યો. એ ભણ્યો પણ ખરો પણ સાહેબ, મન વગરનું ભણ્યો. મેં અને કહ્યું કે ભાઈ ભણશો તો જ આ ધંધો આગળ વધારી શકશો પણ એનું મન ના માન્યું. સારી જગ્યાએ એને પરણાવ્યો. એની પત્ની બહુ જ ડાહી, કોઠાસૂઝ વાળી અને સમજદાર છે એટલે એનું ઘર ટકી રહ્યું છે. બાકી બીજી કોઈ હોત તો ક્યારનીય ઘર છોડી પિયર જતી રહી હોત, કેસ કર્યા હોત અને મારી આબરૂ કોર્ટમાં ઉછાળી હોત. ગઈ સાલ મારા પત્નીનું અવસાન થયું. એ સમયે હું હિંમત હારી ગયો. એ સમયથી મારા દીકરાની દાનત મારી મિલકત પર છે. એણે બે વખત મને એના નામની પાવર ઓફ એટર્ની કરી આપવા જણાવ્યું, પણ મેં નથી કરી આપી.”

આટલી વાત કરી એ કાકાએ એમની બેગમાંથી કેટલાક કાગળ કાઢી ટેબલ પર મુક્યા અને વાતનો દોર આગળ વધાર્યો.

“આ કાગળમાં મારી બધી જ સ્થાવર અને જંગમ મિલકતની માહિતી છે, આમાં મારા પરિવારના દરેક સભ્યોના નામ, સરનામાં, મોબાઈલ નંબર અને આધાર કાર્ડ છે, જંગમ મિલકતોમાં મારા બેંક ખાતા, થાપણો, પોસ્ટ ખાતા, મારી પત્નીના અને મારા દાગીના બધાની વિગત છે. મારી એટલી ઈચ્છા છે કે, મારી ગેરહયાતીમાં મારી મિલકતમાંથી મારા પુત્રને માત્ર હાથખર્ચ જેટલી જ રકમ મળે અને મારો ધંધો મારી ગેરહયાતીમાં મારી પુત્રવધુ અને બંને દીકરીઓ સંભાળે. તેમજ મારી તમામ મિલકતોનો વહીવટ મારી બંને દીકરીઓ અને પુત્રવધુ સંયુક્ત રીતે કરે એવી વ્યવસ્થા કરવાની છે. આ સાથે મારા મેનેજરનું આધારકાર્ડ અને મોબાઈલ નંબર પણ છે એને મારા વિલના વ્યવસ્થાપક તરીકે ગણવો અને આ મારો હેલ્થ રીપોર્ટ, જેથી હું માનસિક પૂર્ણ સ્વસ્થ છું એવું જણાવી શકો.”

“કાકા, તમે પુરતી તૈયારી સાથે જ આવ્યા છો.” અજયભાઈએ કહ્યું.

“શું કરીએ સાહેબ, જયારે મારો જ પુત્ર મારાથી વધુ મારી મિલકતને મહત્વ આપતો હોય તો પુરતી તૈયારી રાખવી જ પડે ને. હવે આપ જણાવો, આપણે વીલ રજીસ્ટર  કરવા ક્યારે જવું છે?”

“કાકા, બે ત્રણ દિવસમાં આપને જણાવું. આપનો નંબર આપતા જાવ.”

“આ લો સાહેબ, મારું કાર્ડ અને આપની ફી પેટે હાલ કેટલી રકમ આપવી એ જણાવો એટલે રકમ ભરી ચેક આપી દઉં.”

“બહાર રીસેપ્શન પર પંક્તિ મેડમ હશે એમને ચેક આપી દો.”

“સારું સાહેબ.” કહી ગિરજાશંકર દવે એ વિદાય લીધી.

અને ચિંતને એના ઉત્સાહી સ્વભાવગત અજયભાઈની સામે જોયું એની આંખોમાં કુતુહલતા દેખાઈ આવતી હતી.

“કેટલીક વખત છોકરાઓ લેણું વસુલ કરવા આવતા હોય છે. આ કાકાના કિસ્સામાં પણ એવું જ છે. સામાન્ય રીતે એવું જોયું છે કે વડીલો પુત્રવધુની ફરિયાદ કરતા હોય છે આ કિસ્સામાં પુત્રવધુના વખાણ થાય છે અને પુત્રની ફરિયાદ છે.”

“સંસાર છે, નીતનવા વ્યક્તિ અને નીતનવી કહાની છે.” અજયભાઈએ કાકાના પેપર હાથમાં લેતા કહ્યું.


આશિષ એ. મહેતા



********************************************************************************************



Creative Commons License



મારી કેસ ડાયરી : ગિરજાશંકર દવે     by Ashish A. Mehta is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

Based on a work at http://www.gujjustuff.com/.


Permissions beyond the scope of this license may be available at http://www.gujjustuff.com/ 

Saturday, August 28, 2021

મારી કેસ ડાયરી : લોક ડાઉન

પ્રિય વાંચકમિત્રો,


“સાહેબ, નસીબ થોડી વેચી ખાધા છે? બહુ ચિંતા નહિ કરવાની, પડે એવા દેવા જાશે.”

લોક ડાઉનનો તબક્કો ચાલી રહ્યો હતો. ચીનના વુહાન શહેરથી શરૂ થયેલો કોરોનાનો કહેર સમગ્ર વિશ્વને ભરડો લઇ ચુક્યો હતો. અમેરિકા, બ્રિટન સહિતના વિશ્વના મોટા અને વિકસીત દેશ પણ તેનાથી બાકાત ના હતા. ભારતમાં પ્રધાનમંત્રીશ્રીએ સમય સુચકતા વાપરીને લોક ડાઉન જાહેર કરી દીધું હતું. રેલ્વે, વિમાન સેવા, બસ સેવા અને ટ્રાન્સપોર્ટના તમામ સાધનો બંધ હતા જે જ્યાં હતા તેમને ત્યાં જ રહેવાનું સુચના હતી. પોલીસ, નર્સ, ડોક્ટર, સરકારી અધિકારીઓ અને સેવાભાવી સંસ્થાઓના અનેક વ્યક્તિઓ પોતાના જીવના જોખમે કોરોનાની વૈશ્વિક મહામારી સામે લડી રહ્યા હતા. સમય સમય પર માનનીય પ્રધાનમંત્રીશ્રી પ્રજાજોગ સંદેશ પાઠવી લોકોને માર્ગદર્શન આપવા સાથે મનોબળ પૂરું પાડી રહ્યા હતા. પાટનગર દિલ્હીની પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ હતી એટલે માનનીય ગૃહમંત્રીશ્રી એ સમગ્ર દિલ્હી શહેરનો હવાલો જાતે જ સાંભળી લીધો હતો. સમગ્ર વિશ્વની સરખામણીએ જોઈએ તો દેશ ઘણી જ સારી પરિસ્થિતિમાં હતો.

એ સમયે ઘણી બધી કંપનીઓએ પોતાના કર્મચારીઓને પૂરો પગાર આપીને એક ઉત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ આપ્યું અને સામે પક્ષે કેટલીક કંપનીઓએ કર્મચારીઓને છુટા કર્યા અગર પગારકાપ જાહેર કર્યો હતો.

લોક ડાઉનના તબક્કાના એક વર્કિંગ દિવસ, આમ તો ભારતની તમામ કોર્ટ બંધ હતી એટલે એ રીતે જોઈએ તો વર્કિંગ દિવસ ના કહી શકાય પણ, શનિવાર કે રવિવાર ન હોવાના કારણે એ દિવસને વર્કિંગ પણ ગણી શકાય, બપોરના લગભગ ૨ વાગ્યાનો સમય અને અમદાવાદ શહેરના ખ્યાતનામ સિવિલ લોયર અજયભાઈ પટેલની મેમનગર ખાતે આવેલ બહુમાળી મકાનના સાતમા માળે આવેલ ઓફીસની ચેમ્બરમાં અજયભાઈ એમનો પાર્ટનર અને મિત્ર અભિજાત અને ચિંતન ત્રણ બેઠા હતા. આજે લગભગ બે મહીને રામજીને બોલાવ્યો હતો જેથી ઓફીસની સાફ સફાઈ થઇ શકે. ઓફીસની સાફ સફાઈ અને સેનેટાઈઝેશનની કામગીરી પૂરી થઇ હતી અને એ સમયે જ ચિંતનનો ફોન આવેલ એટલે એને પણ અજયભાઈએ બોલાવી લીધો. રામજી હમણાં થોડી વાર પહેલા જ કોફી સર્વ કરીને ગયો હતો અને અજયભાઈએ ચિંતનને પૂછ્યું કે, “શું ચાલે છે નવાજુની? કેવું છે લોક ડાઉન?” “બસ સાહેબ આપણે હવે ફૂલ ફ્રી. એક મહિનાનો નોટીસ પે આપી આજે મને છૂટો કરી દીધો.” કાયમની જેમ જ હસતા ચહેરે ચિંતને જવાબ આપ્યો અને જાણે પોતાના કાન પર ભરોસો ના હોય એમ ચિંતાતુર ચહેરે અજયભાઈએ ચિંતનની સામે જોયું અને ચિંતન જાણે કે અજયભાઈના મનોભાવ કળી ગયો હોય એમ બોલ્યો, “સાહેબ, નસીબ થોડી વેચી ખાધા છે? બહુ ચિંતા નહિ કરવાની, પડે એવા દેવાશે.”

“પણ તું તો આખા અમદાવાદમાં એક માત્ર સેલ્સ પર્સન હતો તો પણ.” અજયભાઈએ પૂછ્યું.

“એમાં એવું છે સાહેબ કે હું ફાર્મા કંપનીમાં છું એ તો આપ જાણો જ છો. અમદાવાદ શહેર હું એકલો જોતો હતો. અમારી કંપનીની દવાની ડીમાંડ કાયમ હોય જ એટલે મને ઓર્ડર કે ટાર્ગેટની કોઈ જ તકલીફ ક્યારેય પડી નથી. અમદાવાદ રૂરલ મારો કલીગ જોતો હતો. એની ઉંમર પણ નાની અને અનુભવ પણ. કંપનીએ મને કહ્યું કે તમે હવે શહેરની સાથે રૂરલ પણ જુવો. એનો અર્થ એ કે પેલા નાની ઉમરના મારા જુનિયરને નોકરીમાંથી છૂટો કરવાની ગણતરી હતી. મેં કંપનીને ના પાડી કે હાલ લોક ડાઉન છે, હું શહેર બહાર નહિ જઉં. મારા ઝોનલ મેનેજરને મારી પાસેથી આ જ જવાબની અપેક્ષા હશે. એટલે એણે એવું કીધું કે હું કંપનીના પ્રોટોકોલનું ઉલ્લંઘન કરું છું. એટલે સાહેબ, આપડે ના પાડી. એમણે તરત જ મારા જુનિયરને ફોન કર્યો અને પૂછ્યું કે એ અમદાવાદ શહેર સાંભળી શકશે? પેલાએ હા પાડી. એટલે મારા ઝોનલ મેનેજરે મને નોટીસ પે આપી છૂટો કરી દીધો. આમે ય એને મારા પર ખાર તો હતો જ. કારણ કે, હું ડીલર ડિસ્કાઉન્ટ પૂરે પૂરું ડીલરને આપતો અને એને એમાંથી મારી ખાવાની દાનત હતી.” ચિંતને એની વાત જણાવી.

“તો હવે, આગળ?” અજયભાઈએ પૂછ્યું.

“કંઈ નહિ સાહેબ, હાલ બે ત્રણ મહિના તો વાંધો નહિ આવે, ફાર્મા લાઈનનો મારો એક્પીરીયન્સ સારો છે અને ટ્રેક રેકોર્ડ પણ. કંપનીમાં ઈન્ટરવ્યુ આપીશું. થોડીક તકલીફ પડશે પણ સેટ થઇ જઈશું. કોઈ હાથમાંથી લઇ જાય નસીબમાંથી થોડી લઇ જવાનું છે.” ચિંતને જણાવ્યું.

અજયભાઈ અને અભિજાતે એક પળ માટે એક બીજાની સામું જોયું અને જાણે બંનેએ એકબીજની મૌનની ભાષા સમજી લીધી હોય એમ અજયભાઈએ કહ્યું, “અમે આ લોક ડાઉન પતે પછી સરકારની જે ગાઈડ લાઈન આવે એ મુજબ ઓફીસ શરુ કરવાના છીએ. તારે ક્યાય બીજે સેટ ના થાય ત્યાં સુધી તું અહીં આવજે.”

અભિજાતના ચહેરા પર એક સ્મિત આવી ગયું અને ચિંતન પણ ખુશ થઇ બોલી ઉઠ્યો, “થેંક્યું સાહેબ..”

“ચાલો હવે નીકળીએ. હજુ લોક ડાઉન પત્યું નથી ..” અજયભાઈએ કહ્યું અને બેલ મારી રામજીને બોલાવ્યો.

રામજી કોફીના કપ લઇ ગયો અને ધોઈને મૂકી દીધા. થોડી વાર પછી ઓફીસ વસ્તી કરી અજયભાઈ અને અભિજાત બંને અજયભાઈની સફેદ ફોર્ચ્યુનર કારમાં હતા. “અભિ, શું લાગે છે? ચિંતન કંપની વિરુદ્ધ કેસ કરવાનું કહેશે?” અજયભાઈએ અભિજાતને પૂછ્યું. “ના, ચિંતનનો સ્વભાવ સમાધાનપ્રિય છે એટલે એ લડવામાં સમય બગડ્યા કરતા પોતાના ડેવલપમેન્ટ માટે વિચારશે.” અભિજાતે જવાબ આપ્યો.

થોડે આગળ અભિજાતનું ઘર આવી જતા અજયભાઈએ કાર ઉભી રાખી અને અભિજાત ઉતરી ગયો. અજયભાઈએ કારમાં રેડિયો ચાલુ કર્યો અને ગીત ગુંજી ઉઠ્યું. “તકદીર મેં હૈ ક્યા? ક્યા જાને? યે ખેલ હૈ સબ લકીરો કા ...”


આશિષ એ. મહેતા



********************************************************************************************



Creative Commons License



મારી કેસ ડાયરી : લોક ડાઉન    by Ashish A. Mehta is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

Based on a work at http://www.gujjustuff.com/.

Permissions beyond the scope of this license may be available at http://www.gujjustuff.com/ 

Saturday, August 21, 2021

મારી કેસ ડાયરી : કાંતીકાકા

પ્રિય વાંચકમિત્રો,


“ચિંતન આવ, અને તમે કાંતીકાકા જરાય ચિંતા ના કરો, આપણે રેન્ટ એક્ટ મુજબનો જોરદાર દાવો તૈયાર કરી કોર્ટમાં દાખલ કરી દઈશું, બહાર રીસેપ્શન પર પંક્તિ મેડમ હશે એમને ઓન એકાઉન્ટ ફી નો ચેક આપતા જજો.”

આજે અજયભાઈની ઓફીસમાં એમની ચેમ્બરમાં એક સાથે બે ઘટના ઘટી, એક એમનો ખાસ મિત્ર ચિંતન ચેમ્બરમાં દાખલ થયો અને એજ સમયે એમની સામેની ખુરશીમાંથી એક ઉંમરલાયક કાકા જવા માટે ઉભા થયા અને અજયભાઈએ ચિંતનને આવકાર્યો અને પેલા કાકાને આશ્વાસન આપ્યું.

કાંતિકાકા રીસેપ્શન પર ચેક આપી વિદાય થયા અને લીફ્ટમાં ગયા એ તમામ ઘટના સી.સી.ટી.વી.ના માધ્યમથી અજયભાઈએ એમના કોમ્પ્યુટરની સ્ક્રીન પર જોઈ. કાંતીકાકાને લીફ્ટમાં વિદાય થતા જોયા એ જ સમયે એમને બેલ મારી ઓફીસ બોય રામજીને બોલાવ્યો અને ત્રણ કમ શક્કર કડક કોફી આપવા કીધું. આ દરમ્યાન ચિંતને અજયભાઈની ચેમ્બરમાં સામેની તરફ મીની કોન્ફરન્સ માટેના ગોઠવેલ સોફા પર બેઠક લીધી અને અજયભાઈ પણ સોફા પર ગોઠવાયા અને સાથે જ અજયભાઈનો પાર્ટનર અને અંગત મિત્ર અભિજાત પણ. રામજી આવીને પાણીની બોટલ સાથે કોફી મૂકી ગયો. કોફીની એરોમા શ્વાસમાં લઇ એક નાનો સીપ ભરી કપ પાછો સેન્ટ્રલ ટીપોઈ ઉપર મૂકી અજયભાઈ બોલ્યા, “કાંતિકાકા એમના હાથે જ એમના ધોળામાં ધૂળ નાખવાનું કામ કરી રહ્યા છે.“

“શું વાત કરો છો સાહેબ, કાંઈ વિગતે કહો તો સમજ પડે.” ચિંતને એની ઉત્સુકતાવશ કહ્યું.

અભિજાત કાયમની જેમ મુક સાક્ષીભાવે જોઈ-સાંભળી રહ્યો હતો.

“આ કાંતિકાકા, અમારા જુના પાડોશી, મારા પિતા અને અમારો પરિવાર જયારે ભાડે રહેતા હતા ત્યારથી અમારા પરિચયમાં. એ સમયે હું કદાચ આઠમા-નવમાં ધોરણમાં ભણતો હતો. ત્યારનો પરિચય. કાંતિકાકા દરજીનો ધંધો કરે અને અમારા ઘરની નજીકમાં જ એક નાની કદાચ પાંચ બાય પંદર ફૂટની ભાડાની દુકાનમાં એ કામ કરે. નવા વાડજના ચોરા વચ્ચે દુકાન એટલે લગભગ આજુબાજુના તમામ ફળિયા, મહોલ્લાના લોકો એમને ઓળખે. મહેનતુ માણસ એમાં ના નહિ. એમને એમની આવડતથી ધંધો જમાવેલો અને સંબધો પણ. એમના બીજા ત્રણે ભાઈઓને એમણે દરજી કામના ધંધામાં તૈયાર કર્યા. સગવડતા મુજબ દરેકને પહેલા ભાડાની દુકાનો લઇ આપી પછી એમણે એમના દીકરા અને ભત્રીજાઓને તૈયાર કર્યા. સંયુક્ત કુટુંબમાં ચારે ભાઈઓનો પરિવાર રહે. એમાંથી ધીમે ધીમે દરેક ભાઈઓના પોતાના મકાનો કર્યા. આ જ કાંતિકાકાની દેખરેખ નીચે ઘરના નાના મોટા થઇ ને આશરે ૧૫ થી વધુ અવસર પાર પડ્યા. આજે કાંતિકાકાના પરિવારમાં જોઈએ તો લગભગ આઠ મકાન અને આઠ દુકાન છે. બધી જગ્યાએ થઇને આશરે વિસ જેટલા કારીગર કામ કરતા હશે. એમના જ કહેવા મુજબ જયારે કાંતિકાકા અમદાવાદમાં આવ્યા ત્યારે ખીસામાં રૂપિયા દશ, એક મેજર ટેપ અને એક કાતર લઈને આવ્યા હતા. અમદાવાદમાં નવા વાડજની દુકાનમાં પચાસ વર્ષ ધંધો કર્યો. કાંતિકાકા નવા વાડજની દુકાનમાં એમના નાના ભાઈ જોડે બેસતા. હમણાં લગભગ એકાદ મહિના પહેલા એમના નાના ભાઈનું અવસાન થયું. દુકાન લગભગ એકાદ મહિનો બંધ રહી. કાંતિકાકાને પણ વર્ષ ૭૫ થયા. દુકાન માલિકે કાકાને કીધું કે કાકા, હવે દુકાન ખાલી કરી આપો મારે મારા માટે જરૂર છે. પણ કાંતિકાકાની બુદ્ધિ બગડી, એમણે દુકાન ખાલી કરવાના બદલે દુકાન માલિક સાથે ઝગડો કર્યો. તું માનીશ દુકાનનું ભાડું છે મહીને માત્ર ૪૫૦૦-૦૦ રૂપિયા એ પણ આ કાકાને વધારે લાગે છે.”

વાતને થોડી અટકાવી બાકીની કોફી પૂરી કરી ખાલી કપ ટીપોઈ પર મૂકી અજયભાઈએ બોટલમાંથી થોડું પાણી પીધુ અને વાત આગળ ચલાવી

“આમ તો મેં પણ પહેલા કાકા ને એ જ કીધું કે કાકા, હવે કમાવવાની કોઈ જરૂર નથી. છોકરાના ઘરે પણ છોકરા છે અને બધા વેલ સેટ છે. તો મને જવાબ આપ્યો કે, “મારે કામ નથી કરવું, ઉંમરના હિસાબે હવે થોડું ઓછુ દેખાય છે પણ દુકાન મેં પચાસ વર્ષ વાપરી એ એમને એમ કેવી રીતે ખાલી કરું? હું ખાલી કરું એટલે એને મારાથી ડબલ ભાડું આપનાર મળે તો મને પણ કંઈક મળવું જોઈએને.” એમનો જવાબ સાંભળી એમના પ્રત્યે જે આદરભાવ હતો એ ઉતરી ગયો એટલે વ્યવસાયિક અભિગમ રાખી મેં ભાડુઆત તરીકેના પુરાવા માંગ્યા, એમની પાસે ભાડા કરાર નથી, ભાડું રોકડામાં ચૂકવેલ છે, ભાડું ચૂકવ્યાની પહોંચ નથી, છેલ્લા દશ વર્ષના ટેક્સ બીલ ભર્યાની પહોંચ છે અને મને મારી ફી જે થાય એ આપવા તૈયાર છે. બસ, મેં ફી પેટે ઓન એકાઉન્ટ ચેક લઇ લીધો અને ટેક્સ ભર્યાની પહોંચની નકલો લઇને આવ્યા હતા એની ફાઈલ બનાવી દીધી. કેસ તૈયાર કરી દાખલ કરાવી દઈશ. યાર, મેં પણ તો સદાવ્રત નથી ખોલ્યું ને! હું કેસ નહિ લઉં તો બીજો કોઈક વકીલ લેશે. એમના દુકાન માલિકને પણ હું ઓળખું છું. એને પણ આમ જોવા જાવ તો આ દુકાનની કોઈ જરૂર નથી અને મહત્વની વાત એ છે કે, દુકાન માલિક અને આ ભાડવાત કાંતિકાકા બંનેને ખબર છે કે, દુકાન કપાતમાં જાય છે. પણ, સો વાતની એક વાત કાંતિકાકાએ એમની જાતે જ એમના ધોળામાં ધૂળ નાખવાનું કાર્ય કર્યું છે.”

“સાચે જ સાહેબ, કાકાની બુદ્ધિ બગડી લાગે છે. હું જાઉં હવે મારે એક કામ છે.” કહી ચિંતન વિદાય થયો.

“આવજે” કહી અજયભાઈ સોફા પરથી એમની ચેર પર બેઠા.



આશિષ એ. મહેતા



********************************************************************************************



Creative Commons License



મારી કેસ ડાયરી : કાંતીકાકા  by Ashish A. Mehta is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

Based on a work at http://www.gujjustuff.com/.


Permissions beyond the scope of this license may be available at http://www.gujjustuff.com/